Bursa’da Herkesin Gitmediği Yerler
Uzun yıllardır Türkiye’nin dört bir yanını geziyorum. Ama Bursa’ya her gelişimde hâlâ yeni bir şey keşfediyorum. Bursa’nın unutulmuş tarihi köşeleri o kadar çok ki, şehrin kalabalık meydanlarından, popüler camilerinden uzaklaştıkça bambaşka bir Bursa çıkıyor karşına. Bu yazı tam da o yerleri sevenler için.
İlk kez 2012’de geldiğimde sadece Uludağ ve Yeşil Cami’yi biliyordum. Sonraki ziyaretlerimde ise dar sokaklara, eski mahallelere daldıkça işin asıl eğlencesi başladı. Şimdi sen de gel, birlikte biraz az bilinen rotalara bakalım.
İnkaya Çınarının Gölgesinde Saklı Tarih
Şehrin gürültüsünden epey uzak bir noktada, İnkaya köyünde devasa bir çınar ağacı var. 600 yıllık olduğu söyleniyor. İlk gördüğümde ağzım açık kaldı. Kalın gövdesinin altında oturup kahveni yudumlayabilir, etrafındaki eski evleri seyredebilirsin. Burası Bursa’nın unutulmuş tarihi köşeleri arasında en sakinlerinden biri.
Ağacın hemen yanında küçük bir kahvehane var. Yazın serin, kışın soba yanıyor. Köylüler hâlâ eski usul sohbet ediyor. Telefonun çekmediği zamanlar bile oluyor. Bence tam da bu yüzden burayı seviyorum.
Tophane’den Daha Sessiz: Hisarardı ve Çıkmaz Sokakları
Tophane’nin arkasına doğru yürümeye başladığında yol birden daralıyor. Hisarardı Mahallesi’ne giriyorsun. Burada restore edilmemiş eski Bursa evleri hâlâ ayakta. Bazıları eğri büğrü, bazılarının sıvası dökülmüş. Ama o eski ahşap kokusu, o rutubetli taşlık kokusu… anlatılmaz, yaşanır.
Bir ara sokağa girdim, tabelası bile yoktu. İki tarafı da asırlık evlerle çevriliydi. Karşıdan bir teyze “Kayıp mı oldun evladım?” diye seslendi. O an anladım ki buralarda hâlâ komşuluk var. Turistlerin pek uğramadığı, Bursa tarihi sevenlerin ise kesinlikle görmesi gereken bir nokta.
Karagöz ve Hacivat’ın Doğduğu Semt: Çekirge’nin Arka Mahalleleri
Çekirge deyince akla ilk sıcak kaplıcalar geliyor. Ama biraz daha yukarılara, eski Karagöz Mahallesi’ne çıkarsan bambaşka bir hava var. Daracık merdivenli sokaklar, eski Rum evlerinden kalan izler, kapı tokmakları… Burada Karagöz oyununun doğduğu evi de bulabilirsin. Pek işaretlenmemiş ama sorduğunda herkes gösteriyor.
Ben bir akşamüstü oralarda dolaşırken yaşlı bir amca yanına çağırdı. Bahçesinde eski kuklalar vardı. “Bunlar dededen kaldı” dedi. O an hissettiğim duyguyu kelimelerle anlatmak zor. İşte Bursa’nın unutulmuş tarihi köşeleri tam da böyle anlarla dolu.
Mudanya’dan Farklı Bir Bursa: Gölyazı ve Uluabat Gölü Kenarı
Bursa denince çoğu kişi merkezde kalıyor. Oysa 30-40 dakika uzaklıktaki Gölyazı bambaşka bir dünya. Uluabat Gölü’nün ortasında küçük bir yarımada burası. Dar sokakları, balık lokantaları, eski Rum evleri ve muhteşem gün batımı… Özellikle bahar aylarında leylekleri görebilirsin.
Gölyazı’da bisiklet kiralayıp etrafı dolaşmanı öneririm. Yol boyunca sazlıkların sesi, balıkçı teknelerinin çıtırtısı eşlik ediyor. Kalabalıktan uzak, huzur dolu bir Bursa kaçamak rotası arıyorsan burası biçilmiş kaftan.
Eski Fotoğraflardaki Bursa: Muradiye ve Yıldırım Mahalleleri
Muradiye Camii çevresi genelde turistlerin uğradığı yerlerden. Ama hemen arkasındaki mahallelerde iş değişiyor. Eski ahşap evler, çiçekli balkonlar, kedilerin hâkim olduğu sokaklar… Burası sanki zamanın durduğu bir film seti gibi.
Yıldırım Mahallesi’nde ise Osmanlı’nın ilk dönem izlerini daha net hissediyorsun. Semiz Ali Paşa Çarşısı’nın arkasına doğru yürüdüğünde eski bedestenlerin kokusunu alıyorsun. Kahve kokusu, deri kokusu, ıslak taş kokusu… Hepsi karışıyor.
Keşfederken Dikkat Etmen Gerekenler
Bu unutulmuş köşeleri gezerken birkaç şey bilmeni isterim. Bazı sokaklar çok dar ve yokuş. Rahat ayakkabı şart. Ayrıca bazı evlerin önünde “özel mülk” uyarısı olabiliyor; izinsiz fotoğraf çekmemeye özen göster. Yerel halk genelde çok misafirperver ama saygılı olmak önemli.
Özellikle Hisarardı ve İnkaya’da su ve atıştırmalık bulundur. Çünkü buralarda market pek yok. Ama o eksiklik bile insana iyi geliyor, inan.
Neden Bu Köşeleri Görmelisin?
Çünkü Bursa sadece Ulucami ve Cumalıkızık’tan ibaret değil. Şehrin asıl ruhu bu az bilinen, biraz bakımsız, biraz dağınık ama çok samimi mahallelerinde gizli. Buraya gelen her gezginin en az bir kez bu sokaklarda kaybolmasını diliyorum.
Sonraki Bursa seyahatinizde programınıza bu rotaları da ekle. Belki bir ara sokakta, belki eski bir çınarın altında, belki de hiç tanımadığın bir teyzenin bahçesinde kendinden bir parça bulacaksın. Ben her seferinde buluyorum. Aynı konunun farklı bir yönünü anlatan Tarihi Bursa Hanları Çarşılarında yazısını inceleyebilirsiniz.
Hadi, yolun açık olsun. Bursa seni bekliyor. Ama bu sefer turist gibi değil, misafir gibi gel.